Laparoskopik ve açık kolesistektominin yatış süresi ve komplikasyon açısından karşılaştırılması
Tasarım: İki bağımsız grup · Örneklem: n = 80 · Etik kurul onay no (beyan): ÖRNEK-2026/01
Ana hipotez: Laparoskopik grupta yatış süresi açık gruba göre daha kısadır
İstatistiksel Analiz
Kullanılan testler tabloların başlık ve dipnotlarında, seçim gerekçeleri Ek A'da (Karar İzi) verilmiştir. Yöntem bölümünün metnini çalışmanın yazarı yazar. Bütün testler iki yönlüdür ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 kabul edildi.
Örneklem yeterliliği duyarlılık analiziyle değerlendirildi: eldeki örneklemle %80 güç ve iki yönlü α = 0,05 düzeyinde saptanabilecek en küçük etki büyüklüğü Hastanede yatış süresi için Cohen d = 0,63 (n = 40 ve 40; bağımsız örneklem t testi üzerinden, kullanılan test için yaklaşık değer) olarak hesaplandı.
Bulgular
| Değişken | Laparoskopik (n = 40) | Açık (n = 40) | p |
|---|---|---|---|
| Yaş, yıl | 52,5 ± 9,9 | 52,2 ± 8,8 | 0,887a |
| Vücut kitle indeksi, kg/m2 | 28,78 ± 4,07 | 27,99 ± 4,18 | 0,399a |
| ASA skoru | 0,065b | ||
| I | 20 (%50,0) | 11 (%27,5) | |
| II | 13 (%32,5) | 19 (%47,5) | |
| III | 7 (%17,5) | 10 (%25,0) | |
| Cinsiyet: Kadın | 24 (%60,0) | 24 (%60,0) | >0,999c |
| Diyabet öyküsü: Var | 10 (%25,0) | 6 (%15,0) | 0,264c |
Değerler: ortalama ± standart sapma; kategorik ve sıralı değişkenler n (%).
Testler — a: Student t testi; b: Mann-Whitney U testi; c: Pearson ki-kare testi.
| Değişken | Laparoskopik (n = 40) | Açık (n = 40) | Fark (%95 GA) | Etki büyüklüğü | p | Düzeltilmiş p |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hastanede yatış süresi, gün† | 2 (1–2) | 3 (3–5) | −2,0 (−2,0 – −1,0) | r = −0,76 | <0,001a | — |
| Ameliyat süresi, dakika | 66,5 ± 14,0 | 82,1 ± 16,6 | −15,6 (−22,5 – −8,8) | d = −1,02 | <0,001b | <0,001 |
| Ameliyat sonrası komplikasyon: Var | 6 (%15,0) | 12 (%30,0) | OR 2,43 (0,81–7,30) | V = 0,18 | 0,108c | 0,108 |
Değerler: ortalama ± standart sapma; † ortanca (1. çeyrek–3. çeyrek); kategorik ve sıralı değişkenler n (%).
Testler — a: Mann-Whitney U testi; b: Student t testi; c: Pearson ki-kare testi.
Fark: Laparoskopik − Açık; ortalama farkı, † işaretlilerde Hodges-Lehmann ortanca farkı. OR: odds oranı (Açık / Laparoskopik). d: Cohen d; r: sıra-çift serili korelasyon; V: Cramér V.
Göreli risk ve risk farkı — Ameliyat sonrası komplikasyon: göreli risk 2,00, %95 GA 0,83–4,81; risk farkı 15,0 yüzde puanı, %95 GA −3,0 – 33,0.
Düzeltilmiş p: ikincil sonuçlar için Holm yöntemiyle çoklu karşılaştırma düzeltmesi.
| Değişken | Tek değişkenli B (%95 GA) | p | Çok değişkenli B (%95 GA) | p |
|---|---|---|---|---|
| Ameliyat yöntemi: Açık (referans: Laparoskopik) | 2,10 (1,46–2,74) | <0,001 | 2,02 (1,37–2,66) | <0,001 |
| Yaş | 0,01 (−0,04 – 0,05) | 0,737 | — | — |
| Cinsiyet: Kadın (referans: Erkek) | −0,11 (−0,92 – 0,70) | 0,779 | — | — |
| Vücut kitle indeksi | −0,08 (−0,17 – 0,02) | 0,108 | −0,05 (−0,13 – 0,03) | 0,233 |
| ASA skoru | 0,48 (−0,04 – 0,99) | 0,067 | 0,16 (−0,28 – 0,60) | 0,477 |
| Diyabet öyküsü: Var (referans: Yok) | 0,05 (−0,95 – 1,04) | 0,925 | — | — |
Bağımlı değişken: Hastanede yatış süresi, gün. B: regresyon katsayısı; GA: güven aralığı. Sürekli ve sıralı değişkenlerde bir birimlik artışın etkisi verilmiştir.
Çok değişkenli model: n = 80, R² = 0,38, düzeltilmiş R² = 0,35. Modele tek değişkenli analizde p < 0,20 olan değişkenler ve grup değişkeni alındı; '—' modele girmeyen değişkeni gösterir.
Cinsiyet değişkenine göre karşılaştırma
n = 80
| Değişken | Erkek (n = 32) | Kadın (n = 48) | p |
|---|---|---|---|
| Yaş, yıl | 54,6 ± 8,9 | 50,9 ± 9,4 | 0,078a |
| Vücut kitle indeksi, kg/m2 | 28,70 ± 4,57 | 28,18 ± 3,82 | 0,581a |
| ASA skoru | 0,685b | ||
| I | 13 (%40,6) | 18 (%37,5) | |
| II | 13 (%40,6) | 19 (%39,6) | |
| III | 6 (%18,8) | 11 (%22,9) | |
| Ameliyat yöntemi: Açık | 16 (%50,0) | 24 (%50,0) | >0,999c |
| Diyabet öyküsü: Var | 6 (%18,8) | 10 (%20,8) | 0,819c |
Değerler: ortalama ± standart sapma; kategorik ve sıralı değişkenler n (%).
Testler — a: Student t testi; b: Mann-Whitney U testi; c: Pearson ki-kare testi.
| Değişken | Erkek (n = 32) | Kadın (n = 48) | Fark (%95 GA) | Etki büyüklüğü | p | Düzeltilmiş p |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ameliyat süresi, dakika | 74,8 ± 18,7 | 74,0 ± 16,3 | 0,9 (−7,0 – 8,7) | d = 0,05 | 0,823a | >0,999 |
| Hastanede yatış süresi, gün† | 2,5 (2,0–3,2) | 2 (1–4) | 0,0 (−1,0 – 1,0) | r = 0,03 | 0,797b | >0,999 |
| Ameliyat sonrası komplikasyon: Var | 6 (%18,8) | 12 (%25,0) | OR 1,44 (0,48–4,35) | V = 0,07 | 0,512c | >0,999 |
Değerler: ortalama ± standart sapma; † ortanca (1. çeyrek–3. çeyrek); kategorik ve sıralı değişkenler n (%).
Testler — a: Student t testi; b: Mann-Whitney U testi; c: Pearson ki-kare testi.
Fark: Erkek − Kadın; ortalama farkı, † işaretlilerde Hodges-Lehmann ortanca farkı. OR: odds oranı (Kadın / Erkek). d: Cohen d; r: sıra-çift serili korelasyon; V: Cramér V.
Göreli risk ve risk farkı — Ameliyat sonrası komplikasyon: göreli risk 1,33, %95 GA 0,56–3,19; risk farkı 6,2 yüzde puanı, %95 GA −12,0 – 24,5.
Düzeltilmiş p: ikincil sonuçlar için Holm yöntemiyle çoklu karşılaştırma düzeltmesi.
Korelasyon analizi
n = 80
| Değişken | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| 1. Yaş | 1 | |||
| 2. Vücut kitle indeksi | 0,06 | 1 | ||
| 3. Ameliyat süresi | 0,16 | −0,16 | 1 | |
| 4. Hastanede yatış süresi | 0,03 | −0,13 | 0,32* | 1 |
Spearman ρ. * Holm düzeltmeli p < 0,05. Her çift, iki değişkeni de ölçülmüş olgularla hesaplanmıştır.
Değerlendirme Notları
• İkincil sonuçlardaki 2 karşılaştırmaya Holm düzeltmesi uygulandı.
• Hastanede yatış süresi: Model artıkları normal dağılmıyor; katsayıların güven aralıkları ve p değerleri dikkatle yorumlanmalı (dönüşüm ya da sağlam yöntem düşünülebilir).
• Cinsiyet değişkenine göre karşılaştırma: İkincil sonuçlardaki 3 karşılaştırmaya Holm düzeltmesi uygulandı.
Araç Kullanım Beyanı
Çalışmasında bu aracı kullandığını belirtmek isteyen yazar için hazırlanmıştır; kurumun ve derginin kurallarına göre düzenlenebilir.
Bu çalışmanın istatistiksel analizinde Asistatist istatistik analiz aracı (sürüm 0.1.0) kullanılmıştır. Araç, testleri önceden tanımlı kurallara göre seçmiş, hesaplamaları Python programlama dilinde SciPy 1.16.3 ve statsmodels 0.15.0 kütüphaneleriyle yapmış; tabloları, şekilleri ve sonuçların yazılı özetini üretmiştir. Sayısal sonuçların hiçbiri üretken yapay zekâ ile üretilmemiştir. Verilerin doğruluğu, analiz tercihlerinin onayı, sonuçların yorumu ve çalışmanın metni yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Ek A. Karar İzi
Her analizde hangi kontrolün yapıldığı ve yöntemin neden seçildiği.
Yaş: normallik (Shapiro-Wilk, Laparoskopik): p = 0,910 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Açık): p = 0,301 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,420 → homojen → seçilen test: Student t testi
Vücut kitle indeksi: normallik (Shapiro-Wilk, Laparoskopik): p = 0,091 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Açık): p = 0,798 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,760 → homojen → seçilen test: Student t testi
ASA skoru: ölçek: sıralı → sıra temelli test → seçilen test: Mann-Whitney U testi
Ameliyat süresi: normallik (Shapiro-Wilk, Laparoskopik): p = 0,808 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Açık): p = 0,706 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,288 → homojen → seçilen test: Student t testi
Hastanede yatış süresi: normallik (Shapiro-Wilk, Laparoskopik): p < 0,001 → normal değil → normallik (Shapiro-Wilk, Açık): p < 0,001 → normal değil → seçilen test: Mann-Whitney U testi
Cinsiyet: beklenen frekans: en küçük 16,0 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Diyabet öyküsü: beklenen frekans: en küçük 8,0 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Ameliyat sonrası komplikasyon: beklenen frekans: en küçük 9,0 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Hastanede yatış süresi [regresyon]: değişken seçimi: tek değişkenli p < 0,2 ya da grup değişkeni → Ameliyat yöntemi, Vücut kitle indeksi, ASA skoru → modele girmeyenler: Yaş, Cinsiyet, Diyabet öyküsü → sabit varyans (Breusch-Pagan): p = 0,065 → sağlanıyor → artıkların normalliği (Shapiro-Wilk): p < 0,001 → normal değil → çoklu bağlantı (VIF): en büyük 1,1 → sorun yok → model: n = 80
Cinsiyet değişkenine göre karşılaştırma:
Yaş: normallik (Shapiro-Wilk, Erkek): p = 0,391 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Kadın): p = 0,529 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,530 → homojen → seçilen test: Student t testi
Vücut kitle indeksi: normallik (Shapiro-Wilk, Erkek): p = 0,761 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Kadın): p = 0,422 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,309 → homojen → seçilen test: Student t testi
ASA skoru: ölçek: sıralı → sıra temelli test → seçilen test: Mann-Whitney U testi
Ameliyat süresi: normallik (Shapiro-Wilk, Erkek): p = 0,912 → normal → normallik (Shapiro-Wilk, Kadın): p = 0,954 → normal → varyans homojenliği (Levene, ortanca temelli): p = 0,479 → homojen → seçilen test: Student t testi
Hastanede yatış süresi: normallik (Shapiro-Wilk, Erkek): p < 0,001 → normal değil → normallik (Shapiro-Wilk, Kadın): p < 0,001 → normal değil → seçilen test: Mann-Whitney U testi
Ameliyat yöntemi: beklenen frekans: en küçük 16,0 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Diyabet öyküsü: beklenen frekans: en küçük 6,4 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Ameliyat sonrası komplikasyon: beklenen frekans: en küçük 7,2 → koşul sağlanıyor → seçilen test: Pearson ki-kare testi
Korelasyon analizi:
Korelasyon matrisi: yöntem: en az bir değişken normal dağılmıyor → Spearman (matrisin tamamında) → çoklu karşılaştırma: 6 çift, Holm düzeltmesi → 1 anlamlı ilişki
Ek B. Veri Hazırlama Notları
Veri dosyasında düzeltme gerektiren bir durum bulunmadı.